Vlijmscherp en springlevend: de beweeglijke Reynaert door de ogen van Frits Van Oostrom & Rik Van Daele

De Reynaert, een verhaal dat blijft bewegen

Dubbellezing door Frits van Oostrom & Rik Van Daele

De wortels van het Reynaertverhaal reiken diep in het verleden, tot Aesopus en Phaedrus, de grootste fabeldichters uit de klassieke oudheid. Een van de directe voorlopers is het omstreeks 1150 in het Latijn geschreven Ysengrimus, een eerste grote verzameling met fabels en verhalen over dieren met daarin een wolf centraal.

Het episch verhaal diende vele eeuwen tot inspiratie van schrijvers, beeldhouwers, schilders.

Hoe komt dat dat dit dierenverhaal nog steeds actueel blijft?

Dat vragen we aan twee Reynaertkenners en auteurs:

• Rik Van Daele, lid van de afdeling Land van Waas en Dendermonde I en hoofdredacteur van Tiecelijn, het jaarboek van het Reynaertgenootschap

• Frits van Oostrom, bekend Nederlands historisch letterkundige die onlangs zijn magnum opus publiceerde 'De Reynaert. Leven met een middeleeuws meesterwerk'

Wat maakt de Middelnederlandse Van den vos Reynaerde toch zo breed aansprekend en wat is er eigenlijk zo goed aan dit verhaal?

• Een alom erkend meesterwerk van de Nederlandse literatuur.

• Tegelijk een prototypische vertolking van de Vlaamse volksaard.

• Wereldwijd verbreid tot op de dag van vandaag.

Is het de universele traditie van de schelm die zijn omgeving telkens opnieuw te slim af is? Heeft de sluwheid van de vos iets te maken met dit verhaal of is het juist omgekeerd?

Wat is er eigenlijk zo goed en speciaal aan Reynaert?

Is Reynaert ook in Nederland bekend?

Kom het allemaal te weten en schrijf in voor deze dubbellezing.

Frits van Oostrom (°1953) is emeritus hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en geldt als de meest vooraanstaande expert op het gebied van de Nederlandse letterkunde van de Middeleeuwen. Hij werd al op 29-jarige leeftijd benoemd tot hoogleraar aan de Universiteit Leiden en bekleedde later invloedrijke posities, zoals het presidentschap van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). In 1995 kreeg hij de Spinozaprijs voor zijn wetenschappelijke werk. Meer details over zijn leven en werk, klik hier door naar zijn website.

Als gepassioneerd verteller weet Van Oostrom de middeleeuwse cultuur steevast naar een breed publiek te brengen. Zo leidde hij de commissie achter de Canon van Nederland en schreef hij veelvuldig bekroonde bestsellers zoals Maerlants wereld en Nobel streven. De absolute kroon op zijn decennialange academische loopbaan is zijn alom geprezen meesterwerk De Reynaert. Leven met een middeleeuws meesterwerk dat uitkwam in 2023, ter gelegenheid van zijn pensioen aan de UU (klik hier door naar zijn Reynaert-website). Nu is hij bezig met een boek over de gedichten van Hadewijch. Iedereen dacht dat zij poëzie schreef, maar eigenlijk zijn het liederen.

Rik van Daele (°Sint-Niklaas, 1962) is doctor in de Letteren en Wijsbegeerte (KU Leuven) en promoveerde in 1992 met de studie Ruimte en naamgeving in Van den vos Reynaerde, uitgegeven door de Koninklijke Academie te Gent (1994) en bekroond met de vijfjaarlijkse A. Teirlinckprijs.

Rik Van Daele startte zijn loopbaan als wetenschappelijk medewerker aan de KU Leuven. Nadien werd hij conservator van het Stedelijk Museum en directeur van het cultureel centrum in Lokeren. Van 1998 tot 2004 was hij gastprofessor aan de Hogeschool Antwerpen (waar hij Nederlandse literatuur doceerde aan de afdeling Woord van het Herman Teirlinck Instituut). Van maart 2002 tot augustus 2009 was directeur van cultuurcentrum Ter Vesten in Beveren. Vanaf 2009 was hij werkzaam in de dienst cultuur van de stad St-Niklaas, eerst als stadsbibliothecaris later als directeur van het cultuurcentrum, cultuurbeleidscoördinator en directeur Cultuur. Vanaf 1 oktober 2022 tot 30 september 2026 was hij departementshoofd Bibliotheek en Archief van de Universiteit Antwerpen. Hij blijft er nog actief als gastprofessor Erfgoedstudies, waar hij het vak Erfgoedbibliotheken doceert. Zie ook zijn website.

Rik Van Daele is secretaris-penningmeester van de vzw Reynaertgenootschap en hoofdredacteur van Tiecelijn (eerst het tijdschrift, sinds 2007 het jaarboek van het Reynaertgenootschap). Hij publiceerde tientallen artikels en een dozijn boeken, meestal over Reynaert, o.a. als coauteur van Het land van Reynaert (1991), Het Comburgse handschrift (1992), Reinaerts streken (2001) en Ast Fonteyne en Reynaert de Vos (2007).